หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
180
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 180 สกทาคามีหาเข้าได้ไม่ จึงกล่าวคำว่า อนาคามิผล อรหัตตผล วา ดังนี้ 1 ก็ในคำนี้ บัณฑิตจึงเห็นวิภัติวิปัลลาสว่า อนาคามิผล อรหัตตผล (เมื่
เนื้อหาชี้ให้เห็นถึงการหยุดการกระทำทางจิตวิญญาณ อนาคามิผล และอรหัตตผล และการวิเคราะห์จิตที่เกิดขึ้นตามประเภทบุคคล โดยมุ่งแสดงการกำหนดวิถีจิต ที่เกี่ยวข้องกับอภิญญาและมรรค สมาบัติ การกำหนดประเภทบุคคลใน
ทวิเหตุกับอเหตุกะในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
181
ทวิเหตุกับอเหตุกะในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 181 ได้กล่าวคำมีอาทิว่า ทวิเหตุกานมเหตุกานญฺจ ดังนี้ ๆ ที่ชื่อว่าทวิ เหตุกะ เพราะอรรถว่า ชนเหล่านี้มีเหตุ ๒ คือ อโลภะ และ อโทสะ ที่สหรค
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงคำว่า 'ทวิเหตุกะ' ที่แสดงถึงเหตุสองประการ คือ อโลภะและอโทสะ ในขณะที่ 'อเหตุกะ' หมายถึงการไม่มีปัจจัยเช่นนั้น การวิเคราะห์ของท่านอาจารย์โชติปาลเถระเกี่ยวกับตทาลัมพนะที่อาจเกิดขึ้นได
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 183
183
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 183
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 183 ด้วยปฏิสนธิวิญญาณ ฯ คำว่า ทิฏฐิ ฯเปฯ เสกขาน ความว่า ชวนะ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉานั้น และกิริยาชวนะเฉพาะของพระขีณาสพต่างหาก ที่ จ ศัพท
บทนี้กล่าวถึงการศึกษาถึงความเข้าใจในอภิธรรมเกี่ยวกับปฏิสนธิวิญญาณและคำว่า ทิฏฐิ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการศึกษาของพระขีณาสพและสภาพจิตของพระอริยบุคคลในมรรคและผล โดยเน้นช่วงสำคัญเกี่ยวกับการเข้าถึงความเป็นบุค
การวิเคราะห์จิตตามอภิธรรม
184
การวิเคราะห์จิตตามอภิธรรม
1 က ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 184 อรหัตตผลจิต ๑ ที่เหลือเว้นจิต ๔๕ ด้วยสามารถแห่งกุศลจิตและอกุศล จิต ๓๓ ผลจิตเบื้องต่ำ ๓ และมหัคคตวิบากจิต ๔ ที่พ้นจากวิถีจิต ตาม
เนื้อหานี้เสนอการวิเคราะห์จิตตามอภิธรรมที่กล่าวถึงอรหัตตผลจิตและความสามารถแห่งจิตในแง่มุมต่างๆ รวมถึงวิถีจิตของพระโสดาบัน, พระสกทาคามี, และพระอนาคามี โดยนำเสนอความแตกต่างระหว่างจิตแต่ละประเภทที่มีอำนา
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: บทที่ 5 - วิถีมุตตสังคหะ
187
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: บทที่ 5 - วิถีมุตตสังคหะ
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 187 อภิธัมมัตถสังคหบาลีแปล ปริเฉทที่ ๕ [ชื่อวิถีมุตตสังคหวิภาค] [สังคหคาถา] สังคหะที่ชื่อว่าปวัติสังคหะ ซึ่งข้าพเจ้า ได้กล่าวไว้แล้วในป
ในบทที่ 5 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี นี้เฉลยแนวคิดเรื่องวิถีมุตตสังคหะ และจตุกกะ ๔ หมวดต่าง ๆ ที่สำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้ศึกษาพุทธศาสนา เพื่อให้เข้าใจเกี่ยวกับภูมิ ๔ ที่ทำให้เกิดการเวียนว่ายตายเกิดได้อย่าง
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
189
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 189 [สังคหคาถา] พวกปุถุชนก็ดี พระโสดาบันบุคคลก็ดี และพระสกทาคามีบุคคลก็ดี ย่อมไม่ได้ (คือไม่สงเคราะห์เข้า) ในชั้นสุทธาวาส แม้โดยประการท
บทนำของข้อความนี้สำรวจและอธิบายการจำแนกประเภทของปฏิสนธิในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยมีการจัดหมวดส่วนภายใต้ภูมิที่แยกออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ อบายปฏิสนธิ, กามสุคติปฏิสนธิ, รูปาวจรปฏิสนธิ และอรูปาวจรปฏิสนธิ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การวิเคราะห์กรรมและวิบาก
195
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การวิเคราะห์กรรมและวิบาก
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 195 กรรมเหมือนกันฯ แม้อรูปวจรกุศลนั้น ที่เป็นภาวนามัย ซึ่งอัปปนา ก็มี 4 อย่างโดยความต่างแห่งอารมณ์ ฯ บรรดากรรม ๔ อย่างเหล่านี้ อกุศลกรร
บทนี้ศึกษาเรื่องกรรมและวิบากในบริบทของอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยกล่าวถึงกรรมที่เป็นอรูปวจรกุศลและความแตกต่างของอารมณ์ที่มีผลต่อการปฏิสนธิในอบายภูมิและสุคติ พร้อมอธิบายถึงผลของอกุศลกรรมในแต่ละภูมิและวิบาก
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การเจริญฌานและการเกิดในพรหมโลก
196
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การเจริญฌานและการเกิดในพรหมโลก
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 196 โดยทำนองตามที่กล่าวแล้ว ตามสมควร แก่การสมภพ ฯ [พระโยคาวจรเจริญฌานแล้วไปเกิดในชั้นพรหมโลก] ก็พระโยคาวจร เจริญปฐมฌานที่เป็นรูปาวจรกุศ
เนื้อหาที่กล่าวถึงพระโยคาวจรที่เจริญฌานในชั้นต่างๆ ของพรหม โดยเริ่มจากปฐมฌานจนถึงปัญจมฌาน ซึ่งแต่ละระดับจะนำไปสู่วิสัยโคตรที่แตกต่างกัน เช่น การเกิดในพวกพรหมชั้นต่างๆ เช่น ปาริสัชชา ปุโรหิตา และมหาพรห
กัมมธารยสมาสในบาลีไวยกรณ์
2
กัมมธารยสมาสในบาลีไวยกรณ์
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 108 กัมมธารยสมาส [๔๕] นามศัพท์ ๒ บท มีวิภัตติและวจนะเป็นอย่างเดียวกัน บทหนึ่งเป็นประธาน คือ เป็นนามนาม, บทหนึ่งเป็นวิเสสนะ คือ เป็นคุณนาม หรือเป็น
บทนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับกัมมธารยสมาสในภาษาบาลี โดยชี้แจงการสร้างคำที่มีนามศัพท์สองบท ซึ่งสามารถประธานและวิเสสนะ มีกระบวนการย่อคำและการเปลี่ยนแปลงเพื่อสร้างความหมายที่หลากหลาย เช่น การใช้คำว่า 'มห' เพ
วิเสสนะและอุปมาของบาลีไวยกรณ์
3
วิเสสนะและอุปมาของบาลีไวยกรณ์
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 109 วิเสสโนภยบท มีบททั้ง ๒ เป็นวิเสสนะ มีบทอื่นเป็นประธาน อย่างนี้ " สีตญฺจ สมฏฐญจ = สีตสมฏฐิ" [ ฐาน ที่ 1 ทั้งเย็นทั้งเกลี้ยง อนุโธ จ วชิโร จ-อนุ
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับวิเสสนะในบาลีไวยกรณ์ รวมถึงบทเฉพาะเช่น วิเสสโนภยบทและวิเสสโนปมบท โดยได้อธิบายตัวอย่างที่ชัดเจนและการประยุกต์ใช้ในประโยค นอกจากนี้ยังกล่าวถึงสัมภาวนบุพพบทที่มีความสำคัญในการแสดง
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
5
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 111 [๕๖] กัมมธารยสมาส มีสังขยาอยู่ข้างหน้า ชื่อที่คุสมาส ๆ นั้น มี ๒ อย่าง คือ สมาหาโร, อสมาหาโร, ทิคุสมาส ที่ท่านรวม นามศัพท์ มีเนื้อความเป็นพหุว
เอกสารนี้อธิบายเกี่ยวกับกัมมธารยสมาสที่มีการจัดประเภทคำและรูปแบบการใช้ เช่น สมาหาโร, อสมาหาโร นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างเช่น 'ตโย โลกา' และ 'ปญฺจ อินฺทฺริยาน' โดยเน้นถึงอธิบายเรื่องนานศัพท์และบทเบื้องปลาย
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค
8
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค
ประโยค๑ - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 114 ด้วย ชื่อบาตรและจีวร, หตุถี จ อสโส จ รโถ ๔ ๕ 0 จ ปตฺติโก จ ๒ ค ๔ ๕ ๖ ක ៨ หตุถือสุสรถปาติก ช้าง ด้วย ม้า ด้วย รถ ด้วย คนเดิน ด้วย ៩ ๑ ๒ က ๔ ๕
เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ที่สำคัญ รวมถึงการศึกษาเรื่องสมาสและตัทธิตในบริบทของคำภาษา. กล่าวถึงตัวอย่างการใช้คำต่างๆ เช่น ชื่อบาตรและจีวร, ช้างและม้า, พระจันทร์และพระอาทิตย์ และยังมีตัวอย่างอื่นๆ การส
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
11
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 117 หลัง จะเป็นลิงค์ใดก็ได้ แต่สมาสนี้คงเป็นนปัสกลิงค์ เอกวจนะ อย่างเดียว เหมือนบทว่า " อนุตเถโร พระเถระน้อย " คงเป็น กัมมธารยะแท้. ๆ [๑๐๐] สมาสอย
เนื้อหาในหน้านี้เกี่ยวกับการศึกษาไวยกรณ์บาลี เช่น วจีวิภาค สมาส และประเภทต่างๆ ของพหุพพิหิ ที่มีการอธิบายถึงการใช้ทุติยาพหุพพิหิ และตติยาพหุพพิหิ ในการวิเคราะห์บทต่างๆ พร้อมตัวอย่างเพื่อความเข้าใจที่ช
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
12
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยคต - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 118 ชิตานิ อินทริยานิ เยน โส ชิตินทริโย สมโณ อินทรีย์ ท. ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๒ อันสมณะใด ชนะแล้ว สมณะ นั้น ชื่อว่ามีอินทรีย์อันชนะแล้ว ๖ ๔ ๕ က กติ ปุญญ์ เย
เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการของบาลีไวยกรณ์ที่รวมถึงการใช้วจีวิภาค สมาส และตัทธิตในรูปแบบต่างๆ พร้อมกับตัวอย่างการใช้อย่างชัดเจน เพื่อความเข้าใจในการประยุกต์ใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การบูชาพราหมณ์และการถือปฏิ
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
15
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 120 ฉัฏฐีพหุพพิหิ เอาบทที่เป็นฉัฏฐีวิภัตติ ในวิเคราะห์ เป็น ประธาน แห่งบทสมาส อย่างนี้ " ขีณา อาสวา ยสฺส โส ขีณาสโว ภิกขุ อาสวะ ท. 0 ๒ က ๔ ๕ ๖ ๒ ข
เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์บทสมาสและการวิเสสนะในบาลี ยกตัวอย่างจากพระไตรปิฎก เพื่อช่วยให้เข้าใจลักษณะและโครงสร้างของวจีวิภาค ผ่านการใช้งานเช่น 'ขีณา อาสวา' หรือ 'สุวณฺณสฺส วณโณ'. โดยนำเสนอหลักการและว
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
16
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 121 พรหมโน สโร อิว สโร ยสฺส โส พรหมสฺสโร ภควา 0 ๒ အ ๔ ๕ ๖ ය ៨ เสียง ของพระผู้มีพระภาคใด เพียงดัง เสียง แห่งพรหม พระผู้มี ๔ พระภาค ๕ က ๒ นั้น ชื่อว
หนังสือเล่มนี้ศึกษาและวิเคราะห์เกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะในด้านวจีวิภาค สมาส และตัทธิต ที่มีตัวอย่างการใช้และการวิเคราะห์บทประธานและบทวิเสสนะ รวมไปถึงการนิยามและการประยุกต์ใช้ในบริบทต่างๆ เพื่อให้เ
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
20
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 125 เพราะแปลว่า " มี ๆ " เหมือนกันไปหมด ผู้ศึกษา เมื่อได้ยินชื่อ สมาส ที่แปลว่า " มี " ทราบว่าเป็น พหุพพิหิ แล้ว ประสงค์จะ ทราบให้ละเอียดลงไปว่า เ
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาบาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาส และตัทธิต โดยกล่าวถึงการวิเคราะห์และแยกอนุบทของสมาสให้ชัดเจนขึ้น เช่น การอธิบายสมาสต่าง ๆ ที่มีความหมายเหมือนกันและการตีความต่าง ๆ ที่เกิดจากสมาส รวมถ
คำศัพท์และคำอธิบายทางบาลี
27
คำศัพท์และคำอธิบายทางบาลี
๔. ทาสีทาส ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 132 ทาสีและทาส ๕. ติโรปาการ์ ภายนอกแห่งกำแพง ๖. กณหเนตฺโต มีตาดำ ๒. จิตเปโต ๘. อุปวน์ มีความรักตั้งอยู่ ที่ใกล้เคียงแห่งป่า ๔. นรนาริโย
เนื้อหานี้นำเสนอศัพท์บาลีที่มีความสำคัญและการใช้งานในชีวิตประจำวัน รวมถึงการอธิบายความหมายของคำ ความเชื่อมโยงระหว่างคำต่างๆ ในบริบทของวิชาการและวรรณกรรม เพื่อช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจและใช้งานอย่างถูกต้อง
บทเรียนภาษาบาลี: การศึกษาคำศัพท์และโครงสร้าง
28
บทเรียนภาษาบาลี: การศึกษาคำศัพท์และโครงสร้าง
๒๔.ธัญญราสิ ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 133 กองแห่งข้าวเปลือง ๒๕.นิโครธปริมณฑโล มีปริมณฑลเพียงดังปริมณฑล แห่งต้นนิโครธ ๒๖.นิกกิเลโส มีกิเลสออกแล้ว ๒๗.ทีฆชงุฆา แข้งยาว ๒๘.ทีฆช
เนื้อหานี้นำเสนอคำศัพท์ภาษาบาลีที่สำคัญ เช่น ธัญญราสิ, นิโครธปริมณฑโล, และอื่นๆ รวมถึงการใช้คำในบริบทต่างๆ เช่น 'แข้งยาว', 'เสียงแห่งบุรุษ', และการระบุคุณสมบัติในสรรพนาม เช่น 'พระเถระชื่อว่าสารีบุตร'.
บาลีไวยกรณ์: ความสำคัญและการวิเคราะห์เสียง
29
บาลีไวยกรณ์: ความสำคัญและการวิเคราะห์เสียง
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 134 ๔๓.สทฺทสญฺญา ความสำคัญในเสียง ๔๔.สทฺทสญฺญา ความสำคัญว่าเสียง ๔๕.ญาณชาลิ ญาณเพียงดังข่าย ๔๖.ญาณชาลิ ข่ายคือญาณ ๔๗.นิททรถ ความไม่มีแห่งความกระวน
เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ในเรื่องเสียงและการวิเคราะห์ความหมายของคำต่างๆ โดยเฉพาะคำว่า สทฺทสญฺญา และ ญาณชาลิ รวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับนิททรและเทวราชา ซึ่งเป็นคำสำคัญที่ใช้ในการสื่อสารถึงธรรมชาติและควา